Հատուկ կանխարգելիչ խմբի կանխարգելիչ այցելությունները N5 (կանանց) քրեակատարողական հիմնարկ
Վրաստանի Ժողովրդական պաշտպանի հատուկ կանխարգելիչ խումբը 2025 թվականի հուլիսի 21-ին, 22-ին և 23-ին կանխարգելիչ այցեր է կատարել N5 (կանանց) քրեակատարողական հիմնարկ: Այցելությունների նպատակն էր գնահատել կին և աղջիկ բանտարկյալների նկատմամբ վերաբերմունքը, պահման պայմանները և տարբեր ծառայություններից օգտվելու հնարավորությունը:
Զեկույցում Ժողովրդական պաշտպանը ընդգծում է, որ կին և աղջիկ բանտարկյալները գտնվում են հատկապես խոցելի վիճակում և պահանջում են իրենց անհատական կարիքներին համապատասխան մոտեցում, որը համապատասխանում է «Բանգկոկի կանոնների» ոգուն: Բացի այդ, նա ուշադրություն է հրավիրում կին բանտարկյալների թվի աճի միտման վրա:
Կանխարգելիչ այցի ընթացքում հատուկ կանխարգելիչ խումբը որևէ տեղեկատվություն չի ստացել անձնակազմի կողմից բանտարկյալների նկատմամբ ֆիզիկական բռնության մասին: Մի քանի դեպքերում բանտարկյալները նշել են կոպիտ և նվաստացուցիչ վերաբերմունքի փաստեր: Բացահայտվել են նաև բանտարկյալների միջև պարբերական կոնֆլիկտներ, որոնք, ըստ խմբի, հաճախ կապված են խցերում տեղավորելիս անհատական ռիսկերի և կարիքների ոչ պատշաճ գնահատման հետ:
Հատկապես խնդրահարույց են կալանավորված և փակ տիպի բաժանմունքների, ինչպես նաև ներքին դասակարգման խցերի պայմանները. կալանավորները օրական 23 ժամ անցկացնում են իրենց խցերում՝ առանց որևէ ակտիվության, սահմանափակ շփում ունեն արտաքին աշխարհի հետ և չունեն վերականգնողական/կրթական ծրագրերին մասնակցելու հնարավորություն: Փակ մասում և ներքին դասակարգման խցերում նկատվել են տաք ջրի և ցնցուղի հասանելիության խնդիրներ: Հիմնարկում արհեստական օդափոխության համակարգի անսարքություններ, բարձր ջերմաստիճաններում խցերի սառեցման խնդիրներ և ջրի հաճախակի անջատումներ: Ուշագրավ են դատարաններում/բժշկական հաստատություններում տեղափոխման և սպասման պայմանները:
Չնայած ենթակառուցվածքների վերանորոգմանը, անձնակազմի պակասը և մասնագետների հետ խորհրդատվությունների սպասման ժամանակը շարունակում են մնալ մարտահրավեր բժշկական օգնության առումով. հոգեկան առողջության ոլորտում չի ներդրվել պարբերական սկրինինգի արդյունավետ մեխանիզմ:
Զեկույցում նաև նշվում են վերականգնողական հավասար հասանելիության բացթողումները, կադրային ռեսուրսների պակասը և բանտերում դատապարտյալներին աշխատանքի ընդունելիս աշխատանքային իրավունքների խախտման ռիսկերը:
Ժողովրդական պաշտպանը կոչ է անում Արդարադատության նախարարությանը և Հատուկ քրեակատարողական ծառայությանը պատշաճ կերպով քննարկել զեկույցում ներկայացված առաջարկությունները և արդյունավետ միջոցներ ձեռնարկել առկա խնդիրները լուծելու համար: