Դեկտեմբերի 10-ը Մարդու իրավունքների միջազգային օրն է։ 1948 թվականի դեկտեմբերի 10-ին, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ողբերգությունները վերլուծելուց հետո, ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեան ընդունեց Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը, որը դարձավ մարդու իրավունքների համընդհանուր պաշտպանության հիմքը։ Հաշվի առնելով հռչակագրի հատուկ նշանակությունը՝ միջազգային հանրությունը դեկտեմբերի 10-ը նշում է որպես Մարդու իրավունքների օր։

Այս կարևոր ամսաթվի կապակցությամբ Ժողովրդական պաշտպանը խոսում է մարդու իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության ոլորտում անցյալ ժամանակահատվածում առկա մարտահրավերների մասին։

Հատկապես ուշագրավ է, որ իրավապահ մարմինների աշխատակիցների կողմից 2024 թվականի բողոքի ցույցերի մասնակիցների նկատմամբ ենթադրյալ վատ վերաբերմունքի վերաբերյալ սկսված քննությունը դեռևս չի իրականացվում արդյունավետ քննության չափանիշներին համապատասխան։ Ցավալի է, որ Ժողովրդական պաշտպանի կոչը՝ քննությունը պատշաճ որակավորելու և համապատասխան քննչական/դատավարական գործողություններ ձեռնարկելու վերաբերյալ, չի իրականացվել։ Մինչ օրս քննության շրջանակներում ոչ մի անձ պատասխանատվության չի ենթարկվել։ Ժողովրդական պաշտպանը կրկին նշում է, որ անհրաժեշտ է արդյունավետ քննություն անցկացնել 2024 թվականի բողոքի ցույցերի մասնակիցների նկատմամբ ենթադրյալ վատ վերաբերմունքի վերաբերյալ և պատասխանատվության ենթարկել համապատասխան անձանց։

Հատկանշական է նաև, որ վերջերս ընդունվել են մի շարք օրենսդրական փոփոխություններ, մասնավորապես՝ Վրաստանի «Հավաքների և երթերի մասին» օրենքում և «Վարչական իրավախախտումների մասին» օրենքում փոփոխությունները, որոնք էական ազդեցություն են ունեցել հավաքների ազատության պաշտպանության ազգային չափանիշի վրա: Վրաստանի Ժողովրդական պաշտպանի դիմումների հիման վրա ԵԱՀԿ ժողովրդավարական հաստատությունների և մարդու իրավունքների գրասենյակը (ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ) բացասաբար է գնահատել վերոնշյալ փոփոխությունները և 2025 թվականին հրապարակել է երկու եզրակացություն։

Բացի այդ, Ժողովրդական պաշտպանը կրկին հանրության և պետական ​​մարմինների ուշադրությունն է հրավիրում հիմնական մարտահրավերների և խնդիրների վրա, որոնք մանրամասնորեն արտացոլված են Ժողովրդական պաշտպանի խորհրդարանական և հատուկ զեկույցներում: Ցավոք, վերոնշյալ մարտահրավերները դեռևս մնում են մարդու իրավունքների ոլորտում և սրում են տարբեր անձանց, այդ թվում՝ երեխաների, հաշմանդամություն ունեցող անձանց, հոգեկան առողջության խնդիրներ ունեցող անձանց, հակամարտություններից տուժած բնակչության, տարեցների, անօթևանների և այլոց իրավունքների վիճակը։

Վրաստանի Ժողովրդական պաշտպանը շնորհավորում է հանրությանը Մարդու իրավունքների միջազգային օրվա կապակցությամբ և հայտնում է լիակատար պատրաստակամություն ակտիվորեն համագործակցել պետական ​​կառույցների հետ՝ մարդու իրավունքների պաշտպանության և իրականացման ոլորտում առկա խնդիրների շուրջ համատեղ աշխատանքը շարունակելու համար։ Մենք շարունակում ենք հույս ունենալ, որ մարդու իրավունքների և ազատությունների ոլորտում տարիների ընթացքում բացահայտված մարտահրավերները կվերացվեն պետության կողմից իրականացվող արդյունավետ միջոցառումների արդյունքում, ինչը էապես կբարելավի երկրում իրավունքների պաշտպանության ընդհանուր միջավայրը և չափանիշները։

Մարդու իրավունքների միջազգային օրվա կապակցությամբ Վրաստանի, Սլովակիայի Հանրապետության, Չեխիայի Հանրապետության, Ադրբեջանի Հանրապետության և Սերբիայի Հանրապետության օմբուդսմեններն ու իրավունքների Ժողովրդական պաշտպանները Բրատիսլավայում ստորագրել են հռչակագիր, որի համաձայն նրանք ճանաչում են. մարդու իրավունքների պաշտպանի դերը որպես մարդկային արժանապատվության պաշտպան, իրավական երաշխավոր և հիմնարար ազատություններ, մարդու իրավունքների համընդհանուր արժեքը և դրանց արտացոլումը Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրում, միջազգային պայմանագրերում և սահմանադրական համակարգերում, ազգային կանխարգելիչ մեխանիզմների (NPM) կարևորությունը մարդկանց խոշտանգումներից, անմարդկային և նվաստացուցիչ վերաբերմունքից պաշտպանելու գործում։

Վերահաստատում են իրենց հանձնառությունը՝ գործելու արդարության, անկախ վերահսկողության և մարդկային արժանապատվության հարգանքի սկզբունքներին համապատասխան։ Նրանք նաև պարտավորվում են շարունակել համագործակցել մարդու իրավունքների պաշտպանության իրավական շրջանակի և գործնական միջոցառումների ամրապնդման գործում։