Հետագա զեկույց տարեցների խնամքի հաստատությունների մոնիթորինգի վերաբերյալ
2025 թվականի հունիսին Վրաստանի Ժողովրդական պաշտպանը մոնիթորինգ է անցկացրել տարեցների համար նախատեսված ութ տարբեր տեսակի երկարատև խնամքի հաստատություններում՝ նպատակ ունենալով գնահատել տարեցների իրավունքներին և արժանապատիվ կյանքի համար անհրաժեշտ չափանիշներին ազդող շրջակա միջավայրի պայմանները և համակարգային գործելակերպը։
Հաստատությունները ընտրվել են՝ հաշվի առնելով տարբեր տեսակները (պետական, համայնքային, մասնավոր) և տարածաշրջանային բաշխվածությունը։ Մոնիթորինգի արդյունքում ստացված տվյալների հիման վրա կազմվել է հատուկ զեկույց, որը արտացոլում է ինչպես վերոնշյալ հաստատություններում առկա իրավիճակը, այնպես էլ տարիներ շարունակ չլուծված մնացած համակարգային խնդիրները։
Զեկույցի համաձայն՝ մասնավոր ֆինանսավորմամբ գործող տարեցների համար նախատեսված երկարատև խնամքի հաստատությունները Վրաստանում դեռևս համակարգված չեն գրանցվում և վերահսկվում, այդ իսկ պատճառով պետությունը չունի ամբողջական տեղեկատվություն դրանց գործունեության մասին։
Պարզվել է, որ բժշկական մոդելը գերիշխում է խնամքի պրակտիկայում, ինչը սահմանափակում է տարեցների ինքնավարությունը և ակտիվ մասնակցությունը խնամքի գործընթացին և մեծացնում է նրանց սոցիալական մեկուսացման ռիսկը։ Իրավիճակը հատկապես դժվար է անկողնային և թույլ տարեցների համար, ովքեր հաճախ զրկված են շարժվելու, քայլելու և պատշաճ հիգիենիկ ինքնախնամք կատարելու հնարավորությունից։
Հաշվետվությունը նաև մատնանշում է անձնակազմի անբավարար որակավորումը, անհատական խնամքի ծրագրերի ֆորմալ բնույթը, սոցիալական գործունեության բացակայությունը և արդյունավետ հետադարձ կապի մեխանիզմների բացակայությունը: Մի շարք դեպքերում անձնակազմի և շահառուների միջև բացահայտվել են վախի վրա հիմնված վերաբերմունքներ։
Հաշվետվությունը առաջարկություններ է անում ինչպես պետական մարմիններին, այնպես էլ ծառայություն մատուցողներին՝ նպատակ ունենալով բարելավել տարեցների խնամքի համակարգը, ամրապնդել իրավունքների վրա հիմնված մոտեցումները և ապահովել արժանապատիվ կենսամակարդակ։